Con lỡ mua hàng trong ứng dụng bằng tài khoản của bạn thì có thể xin hoàn tiền: trên iPhone gửi yêu cầu qua trang báo cáo sự cố của Apple, trên Android gửi yêu cầu trong lịch sử đơn hàng của Google Play. Làm càng sớm càng tốt, ghi rõ là trẻ mua khi chưa được phép. Xong việc đó, hãy bật xác thực cho mọi khoản mua để chuyện không lặp lại.
Việc cần làm ngay trong 15 phút đầu
Khi phát hiện tin nhắn trừ tiền hoặc email hoá đơn lạ, đừng vội gọi ngân hàng khoá thẻ. Làm theo thứ tự này:
- Lấy máy lại và đừng xoá ứng dụng. Bạn cần ứng dụng còn nguyên để biết món nào đã mua, và đôi khi để kho ứng dụng thu hồi món đó khi hoàn tiền.
- Mở email hoá đơn. Apple và Google đều gửi hoá đơn tới email của tài khoản. Ghi lại tên ứng dụng, tên món, số tiền, thời điểm, mã đơn hàng.
- Hỏi con, nhẹ nhàng. “Con bấm vào cái gì vậy?” Mục đích là hiểu chuyện xảy ra thế nào, không phải tìm người có lỗi. Trẻ nhỏ thường không biết nút đó là tiền thật.
- Kiểm xem còn khoản nào khác. Nhiều gia đình chỉ thấy một hoá đơn, mở lịch sử ra mới thấy năm sáu khoản nhỏ trong cùng buổi.
- Kiểm gói đăng ký. Một khoản “dùng thử” mà con bấm có thể tự gia hạn thành phí hằng tháng. Trên iPhone: Cài đặt → tên bạn → Đăng ký. Trên Android: Google Play → ảnh đại diện → Thanh toán và gói thuê bao → Gói thuê bao. Tên mục có thể khác tuỳ phiên bản máy.
Xin hoàn tiền trên iPhone, iPad
Apple xử lý yêu cầu hoàn tiền qua trang báo cáo sự cố, đăng nhập bằng tài khoản Apple đã bị trừ tiền.
- Mở trình duyệt, vào reportaproblem.apple.com, đăng nhập Apple ID.
- Chọn Yêu cầu hoàn tiền trong ô “Tôi muốn…”.
- Chọn lý do. Có lựa chọn kiểu “Con tôi mua mà không được phép” hoặc “Tôi không có ý mua”, chọn đúng lý do sát nhất.
- Đánh dấu từng khoản cần hoàn, gửi đi.
- Theo dõi email. Apple thường trả lời trong vòng vài ngày; kết quả cũng hiện lại trên chính trang đó.
Nếu không thấy nút hoàn tiền cho khoản đó, hoặc yêu cầu bị từ chối, bạn có thể liên hệ bộ phận hỗ trợ của Apple qua ứng dụng Hỗ trợ Apple hoặc trang hỗ trợ chính thức, trình bày lại.
Xin hoàn tiền trên Google Play
Google Play có hai đường, tuỳ thời gian đã trôi qua.
- Vào play.google.com trên trình duyệt, đăng nhập đúng tài khoản Google bị trừ tiền, mở Lịch sử đơn đặt hàng trong phần tài khoản.
- Tìm khoản cần hoàn, chọn Yêu cầu hoàn tiền hoặc Báo cáo sự cố.
- Chọn lý do phù hợp, ví dụ người khác trong gia đình mua nhầm, rồi gửi.
Google nói rõ trong trang trợ giúp: với nhiều khoản mua, nếu còn trong khoảng 48 giờ kể từ lúc mua thì yêu cầu được xử lý trực tiếp qua Google Play. Quá mốc đó, Google khuyên liên hệ nhà phát triển ứng dụng, vì hoàn tiền sau đó tuỳ chính sách của từng nhà phát triển. Email liên hệ nhà phát triển nằm ở cuối trang ứng dụng trên Google Play, mục Thông tin liên hệ của nhà phát triển.
Viết yêu cầu thế nào để dễ được duyệt
Dù gửi cho Apple, Google hay nhà phát triển, một yêu cầu ngắn, đủ thông tin thường được xử lý nhanh hơn một yêu cầu dài và giận dữ. Mẫu bạn có thể chép và sửa:
Chào bộ phận hỗ trợ. Ngày [ngày], con tôi [tuổi] tuổi đã dùng máy của tôi và mua [tên món] trong ứng dụng [tên ứng dụng], số tiền [số tiền], mã đơn [mã đơn]. Con không hiểu đây là tiền thật và không được tôi cho phép. Tôi đã bật xác thực cho mọi khoản mua để không xảy ra lần nữa. Mong được xem xét hoàn tiền. Cảm ơn.
Câu “đã bật xác thực” không phải câu xã giao. Nó cho bên xử lý thấy đây là sự cố một lần, bạn đã sửa nguyên nhân, không phải người xin hoàn tiền lặp lại.
Khi nào nên gọi ngân hàng
Gọi ngân hàng hoặc ví điện tử ngay nếu bạn thấy khoản trừ tiền không khớp với bất kỳ hoá đơn nào của Apple hay Google. Đó có thể là thẻ bị lộ, không phải con mua nhầm. Khi đó khoá thẻ là đúng.
Còn nếu khoản tiền khớp hoá đơn và do con bấm, hãy đi đường hoàn tiền của kho ứng dụng trước. Yêu cầu ngân hàng đòi lại tiền (tra soát, hoàn giao dịch) cho một khoản mua hợp lệ trên kho có thể khiến tài khoản Apple hoặc Google bị hạn chế, mất quyền tải ứng dụng hoặc mất các món đã mua trước đó. Coi đó là bước cuối, sau khi kho ứng dụng và nhà phát triển đã từ chối.
Khoá lại để không xảy ra lần hai
Đây là phần quan trọng hơn cả việc lấy lại tiền. Phần lớn các vụ mua nhầm xảy ra vì một lý do đơn giản: máy cho phép mua mà không hỏi mật khẩu trong một khoảng thời gian sau lần nhập gần nhất, hoặc vân tay, khuôn mặt của bạn vẫn đang được dùng để xác nhận.
| Việc | iPhone, iPad | Android |
|---|---|---|
| Bắt nhập mật khẩu mọi lần mua | Cài đặt → tên bạn → Phương tiện & Mục mua → Cài đặt mật khẩu → Luôn yêu cầu | Google Play → ảnh đại diện → Cài đặt → Xác thực → Yêu cầu xác thực khi mua hàng → Cho mọi giao dịch mua |
| Tắt hẳn mua trong ứng dụng | Cài đặt → Thời gian sử dụng → Giới hạn nội dung & quyền riêng tư → Mua hàng trên iTunes & App Store → Mua trong ứng dụng → Không cho phép | Không có công tắc tắt hẳn chung; dùng xác thực mọi giao dịch hoặc Family Link |
| Con dùng máy riêng | Chia sẻ trong gia đình, bật Yêu cầu mua: con bấm mua thì bạn nhận yêu cầu duyệt trên máy mình | Family Link: đặt duyệt mọi khoản mua, con bấm mua thì bạn nhận yêu cầu |
| Bỏ phương thức thanh toán khỏi máy con | Không lưu thẻ trong tài khoản con dùng | Gỡ thẻ, ví điện tử hoặc thanh toán qua nhà mạng khỏi tài khoản trên máy con |
Tên mục có thể khác tuỳ phiên bản máy. Hai bẫy hay gặp:
- Khuôn mặt hoặc vân tay của bạn vẫn có trên máy con dùng. Nếu đã cài, đứa trẻ chỉ cần đưa máy lên trước mặt bạn lúc bạn đang bận. Trên máy con dùng thường xuyên, hãy để xác nhận mua bằng mật khẩu.
- Thanh toán qua nhà mạng. Một số máy Android cho trừ tiền thẳng vào tài khoản điện thoại. Nhiều phụ huynh gỡ thẻ ngân hàng rồi yên tâm, quên rằng phương thức này vẫn còn.
Nói chuyện với con sau sự cố
Trẻ dưới bảy tuổi phần lớn không hiểu viên kim cương trong ứng dụng là tiền thật của bố mẹ. Trẻ lớn hơn hiểu, nhưng thường không hình dung được số tiền. Mắng con không giúp con hiểu thêm. Một cuộc nói chuyện ngắn giúp hơn:
- Nói bằng thứ con biết. “Gói này bằng tiền mua mười hộp sữa của con.” Đổi ra đồ vật cụ thể dễ hiểu hơn con số.
- Đặt một luật đơn giản. Thấy nút có hình tiền, kim cương, giỏ hàng, hay ổ khoá thì gọi bố mẹ, không tự bấm.
- Khen khi con hỏi. Lần sau con chạy tới hỏi “cái này có mất tiền không?”, đó là kết quả bạn muốn. Hãy cho con biết điều đó.
- Với con lớn, cho con một khoản cố định. Một số gia đình cho trẻ tuổi thiếu niên một khoản nhỏ mỗi tháng qua thẻ quà tặng. Hết là hết. Con học cân nhắc, bạn không phải duyệt từng khoản.
Vì sao ứng dụng làm con dễ bấm nhầm
Khi chọn ứng dụng mới cho con, để ý những thiết kế làm việc mua hàng dễ xảy ra nhất: nút mua cùng màu, cùng chỗ với nút “tiếp tục”; giá ghi bằng đơn vị tiền ảo thay vì tiền thật; gợi ý mua bật lên đúng lúc con vừa thua hoặc hết lượt. Ứng dụng tôn trọng trẻ em đặt mọi giao dịch sau một bước người lớn mới làm được và ghi giá bằng tiền thật.
Ở AppGiaiTri, chúng tôi không bán hộp ngẫu nhiên, và Thỏ Dâu cho bé dùng mọi trang phục sẵn, không có gì phải mua để mở khoá. Dù vậy, cài đặt xác thực ở phần trên vẫn nên bật cho cả máy: nó bảo vệ bạn với mọi ứng dụng, không riêng ứng dụng nào.
Câu hỏi thường gặp
Con mua nhầm trong ứng dụng có được hoàn tiền không?
Thường là có thể xin được, nhưng không có gì bảo đảm. Trên iPhone bạn gửi yêu cầu tại reportaproblem.apple.com; trên Android gửi trong lịch sử đơn đặt hàng của Google Play. Gửi sớm, ghi rõ trẻ mua khi chưa được phép và cho biết bạn đã bật xác thực mua hàng.
Quá 48 giờ thì Google Play còn hoàn tiền không?
Theo trang trợ giúp của Google, quá khoảng 48 giờ thì bạn nên liên hệ trực tiếp nhà phát triển ứng dụng, vì hoàn tiền khi đó tuỳ chính sách của họ. Email nhà phát triển nằm ở cuối trang ứng dụng trên Google Play.
Có nên nhờ ngân hàng đòi lại tiền ngay không?
Chỉ nên làm ngay khi khoản trừ tiền không khớp hoá đơn nào của Apple hay Google, vì đó có thể là thẻ bị lộ. Nếu khoản tiền đúng là con mua, hãy xin hoàn qua kho ứng dụng trước; đòi tiền qua ngân hàng có thể khiến tài khoản bị hạn chế.
Làm sao để máy luôn hỏi mật khẩu khi mua trong ứng dụng?
Trên iPhone vào Cài đặt, tên bạn, Phương tiện & Mục mua, Cài đặt mật khẩu, chọn Luôn yêu cầu. Trên Android vào Google Play, Cài đặt, Xác thực, Yêu cầu xác thực khi mua hàng, chọn cho mọi giao dịch mua. Tên mục có thể khác tuỳ phiên bản máy.
Trẻ mấy tuổi thì hiểu tiền trong ứng dụng là tiền thật?
Không có mốc tuổi cố định. Trẻ nhỏ thường không nối được viên kim cương trong ứng dụng với tiền của bố mẹ, trẻ lớn hơn hiểu nhưng khó hình dung số tiền. Cách hiệu quả là đổi giá ra đồ vật quen thuộc và đặt luật thấy biểu tượng tiền thì hỏi bố mẹ.
