Đổi điện thoại mới mà không mất tiến độ trong ứng dụng web chỉ cần một nguyên tắc: đưa dữ liệu lên tài khoản hoặc ra tệp sao lưu trước khi máy cũ bị xoá, rồi kiểm tra trên máy mới trước khi bán hay cho máy cũ. Công cụ chuyển dữ liệu của Apple và Google chuyển tốt danh bạ, ảnh, ứng dụng tải từ kho, nhưng không nên trông vào chúng để mang theo dữ liệu mà từng trang web cất trong trình duyệt. Bài này là bảng kiểm từng bước cho ngày đổi máy, cùng những chỗ hay rơi rớt.
Vì sao dữ liệu ứng dụng web dễ bị bỏ lại
Một ứng dụng tải từ kho có thư mục riêng, được hệ điều hành biết tới và đưa vào bản sao lưu. Ứng dụng web thì khác: dữ liệu của nó nằm trong kho riêng mà trình duyệt cấp cho từng tên miền. Với hệ điều hành, đó chỉ là một phần dữ liệu của Safari hay Chrome. Có loại được đồng bộ (dấu trang, mật khẩu đã lưu, lịch sử nếu bạn bật), có loại không (dữ liệu trang web lưu cục bộ). Mỗi hãng, mỗi phiên bản xử lý một kiểu và không công bố chi tiết cho phần này.
Vì vậy cách an toàn là coi như mọi thứ chỉ nằm trên máy cũ sẽ không đi theo, và chủ động chuyển nó qua một trong hai đường: tài khoản (dữ liệu lên máy chủ) hoặc tệp sao lưu (dữ liệu ra một tệp bạn cầm trong tay).
Biết ứng dụng nào lưu ở đâu
Trước ngày đổi máy, mở từng ứng dụng web bạn hay dùng và trả lời một câu: tiến độ của nó đang gắn với tài khoản, hay chỉ nằm trên máy?
| Loại | Dấu hiệu | Cách mang sang máy mới |
|---|---|---|
| Có tài khoản, bạn đã đăng nhập | Thấy tên hoặc ảnh đại diện của bạn ở góc màn hình | Mở ứng dụng khi có mạng để nó gửi bản mới nhất lên, rồi đăng nhập trên máy mới |
| Có tài khoản nhưng đang dùng chế độ khách | Nút “Đăng nhập” vẫn còn hiện | Đăng nhập ngay trên máy cũ; nếu ứng dụng hỗ trợ, tiến độ khách sẽ được gắn vào tài khoản. Sau đó làm như dòng trên |
| Không có tài khoản, có nút xuất bản lưu | Mục cài đặt hoặc góc phụ huynh có “Xuất” hay “Sao lưu” | Xuất ra tệp, chuyển tệp sang máy mới, dùng “Nhập” trên máy mới |
| Không có tài khoản, không có nút xuất | Không thấy cả hai | Thường không mang theo được. Chấp nhận bắt đầu lại, hoặc giữ máy cũ thêm một thời gian |
Lấy ví dụ ứng dụng của AppGiaiTri. Không Chiến, Giao Đấu, Rượt Đuổi và các ứng dụng khác dùng chung một tài khoản; đã đăng nhập thì tiến độ lưu cả trên máy lẫn trên máy chủ. Riêng Thỏ Dâu không có tài khoản, ngôi nhà và các tập phim bé quay chỉ nằm trên máy, nên phải dùng “Xuất bản lưu” trong góc Phụ huynh để mang sang máy mới.
Bảng kiểm trên máy cũ
Làm khi máy cũ vẫn còn nguyên, có Wi-Fi ổn định. Tên mục có thể khác tuỳ phiên bản máy.
- Ghi lại danh sách các ứng dụng web đang có trên màn hình chính. Chụp màn hình là đủ. Biểu tượng ứng dụng web thường không được tái tạo khi chuyển máy.
- Kiểm tra mình nhớ mật khẩu hoặc có cách đăng nhập vào email gắn với tài khoản. Nhiều người phát hiện ra mình quên mật khẩu đúng lúc cần đăng nhập trên máy mới. Thử đăng xuất rồi đăng nhập lại ở một ứng dụng ít quan trọng để chắc chắn.
- Mở từng ứng dụng có tài khoản, chờ vài giây khi có mạng. Ứng dụng lưu trên máy trước rồi mới gửi lên máy chủ, nên lượt dùng cuối cùng lúc mất sóng có thể chưa kịp lên.
- Xuất bản lưu cho các ứng dụng không có tài khoản. Lưu tệp vào nơi máy mới lấy được: gửi cho chính mình qua email, lưu lên Google Drive hoặc iCloud Drive. Với tệp có video của trẻ, chọn nơi riêng tư, đừng gửi vào nhóm chat.
- Đừng xoá dữ liệu trình duyệt trên máy cũ ở bước này. Nếu có gì trục trặc, máy cũ là bản gốc duy nhất.
Bảng kiểm trên máy mới
- Mở ứng dụng bằng trình duyệt chính (Safari trên iPhone, Chrome hoặc trình duyệt bạn chọn trên Android), không mở qua đường dẫn trong Zalo hay Messenger. Trình duyệt thu nhỏ trong ứng dụng nhắn tin có kho dữ liệu riêng, đăng nhập ở đó xong ra trình duyệt chính lại phải đăng nhập lần nữa.
- Thêm vào màn hình chính trước, đăng nhập sau nếu bạn dùng iPhone. Trên iPhone, ứng dụng mở từ màn hình chính có kho dữ liệu tách khỏi Safari, nên đăng nhập trong Safari rồi mới thêm thì vẫn phải đăng nhập thêm một lần. Trên Android không có chuyện này, thứ tự nào cũng được.
- Đăng nhập và kiểm tra: cấp độ, huy hiệu, màn đã qua có đúng như trên máy cũ không.
- Nhập bản lưu cho các ứng dụng không có tài khoản, bằng tệp đã xuất ở trên. Mở thử vài thứ bên trong để chắc dữ liệu đã vào đủ.
- Cấp lại quyền khi ứng dụng hỏi: micro, camera, thông báo. Quyền không đi theo khi chuyển máy, và đây là dịp tốt để chỉ cấp lại những quyền bạn thật sự dùng.
- Chỉnh lại âm lượng và cài đặt riêng trong từng ứng dụng nếu thấy khác. Một số cài đặt chỉ lưu trên máy.
Khi nào mới được xoá máy cũ
Chỉ khi bạn đã mở được mọi ứng dụng quan trọng trên máy mới và thấy đúng dữ liệu. Đợi thêm vài ngày dùng máy mới cũng không thừa, vì có những thứ chỉ nhận ra là thiếu khi cần tới.
Trước khi bán hoặc cho người khác
- Đăng xuất khỏi các ứng dụng web và các dịch vụ quan trọng trên máy cũ.
- Trên Android: gỡ tài khoản Google trước (Cài đặt, Tài khoản, chọn tài khoản Google, Xoá tài khoản), rồi mới khôi phục cài đặt gốc. Nếu không, máy có thể đòi đúng tài khoản Google cũ khi người mới khởi động, cơ chế này của Google dùng để chống trộm.
- Trên iPhone: tắt Tìm iPhone, rồi vào Cài đặt, Cài đặt chung, Chuyển hoặc đặt lại iPhone, chọn Xoá tất cả nội dung và cài đặt. Bước này cần mật khẩu Apple ID.
- Tháo thẻ SIM và thẻ nhớ nếu có. Tệp sao lưu bạn từng lưu vào thẻ nhớ đi theo thẻ chứ không đi theo máy.
Khi máy cũ chuyển lại cho con
Đây là trường hợp rất hay gặp. Không cần khôi phục cài đặt gốc nếu bạn muốn giữ ứng dụng của con, nhưng nên đăng xuất tài khoản của bạn khỏi mọi ứng dụng, xoá mật khẩu đã lưu trong trình duyệt, và tạo tài khoản hoặc hồ sơ riêng cho trẻ nếu dịch vụ cho phép. Nhờ vậy tiến độ, lịch sử và các lượt mua (nếu có) của người lớn không lẫn vào máy của con. Với trẻ nhỏ, nên bật thêm công cụ giới hạn của hệ điều hành như Thời gian sử dụng trên iPhone hoặc Family Link trên Android.
Những tình huống hay rơi rớt
- Máy cũ hỏng đột ngột, không mở được. Dữ liệu đã lên tài khoản thì còn, đăng nhập trên máy mới là có. Dữ liệu chỉ nằm trên máy thì gần như không lấy lại được. Đây là lý do nên đăng nhập sớm, đừng đợi tới lúc đổi máy.
- Dùng chế độ khách cả năm. Tiến độ khách chỉ nằm trên trình duyệt đó. Nhiều ứng dụng cho phép gắn tiến độ khách vào tài khoản khi đăng nhập lần đầu trên chính máy đó; sang máy khác rồi mới đăng nhập thì không còn gì để gắn.
- Đổi từ iPhone sang Android hay ngược lại. Với ứng dụng web, chuyện này không khác gì đổi máy cùng hãng: tài khoản và tệp sao lưu đều dùng được, vì dữ liệu không phụ thuộc hệ điều hành. Đây là một lợi thế thật của ứng dụng web so với ứng dụng tải từ kho.
- Hai máy cùng chạy song song. Không sao. Ứng dụng có đồng bộ tốt sẽ gộp tiến độ thay vì ghi đè, miễn là cả hai máy đều đăng nhập cùng tài khoản.
- Tệp sao lưu quá lớn để gửi qua email. Tệp có video thường vượt giới hạn đính kèm. Dùng Google Drive, iCloud Drive, hoặc cắm cáp chép thẳng sang máy tính rồi sang máy mới.
Thói quen nhỏ để lần sau đỡ lo
Đổi máy chỉ là một trong nhiều cách mất dữ liệu. Máy rơi xuống nước, bị mất, bị lỡ tay xoá dữ liệu trình duyệt cũng cho kết quả giống hệt. Ba thói quen giúp bạn không phải lo vào ngày xấu:
- Đăng nhập tài khoản ngay khi bắt đầu dùng một ứng dụng web bạn định dùng lâu.
- Với ứng dụng không có tài khoản nhưng có nút xuất, xuất bản lưu định kỳ, chẳng hạn mỗi tháng một lần hoặc sau mỗi tập phim con quay xong mà bé thích.
- Dùng trình quản lý mật khẩu hoặc tính năng lưu mật khẩu của trình duyệt, đã đồng bộ với tài khoản Google hay Apple, để máy mới tự điền sẵn.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển dữ liệu bằng công cụ của Apple hoặc Google có mang theo tiến độ ứng dụng web không?
Không nên trông vào. Các công cụ này chuyển tốt danh bạ, ảnh và ứng dụng tải từ kho, nhưng dữ liệu mà từng trang web cất trong trình duyệt không chắc được mang theo. Hãy đăng nhập tài khoản hoặc xuất tệp sao lưu trước khi đổi máy.
Biểu tượng ứng dụng web trên màn hình chính có tự hiện trên máy mới không?
Thường là không. Hãy chụp lại màn hình chính của máy cũ, rồi trên máy mới mở từng địa chỉ bằng trình duyệt và thêm vào màn hình chính lại. Việc này chỉ mất vài giây mỗi ứng dụng.
Trên iPhone nên đăng nhập trước hay thêm vào màn hình chính trước?
Thêm vào màn hình chính trước, rồi mở từ biểu tượng đó và đăng nhập. Trên iPhone, ứng dụng mở từ màn hình chính có kho dữ liệu riêng, tách khỏi Safari, nên làm ngược lại sẽ phải đăng nhập hai lần.
Đổi từ iPhone sang Android có mất tiến độ ứng dụng web không?
Không, nếu tiến độ đã gắn với tài khoản hoặc bạn có tệp sao lưu. Dữ liệu ứng dụng web không phụ thuộc hệ điều hành, nên chỉ cần đăng nhập hoặc nhập bản lưu trên máy mới.
Thỏ Dâu không có tài khoản thì chuyển sang máy mới thế nào?
Vào góc Phụ huynh trên máy cũ, dùng “Xuất bản lưu” để tải tệp sao lưu, chuyển tệp sang máy mới, rồi mở Thỏ Dâu trên máy mới và dùng “Nhập bản lưu”. Nên làm trước khi xoá máy cũ.
