Ứng dụng web tốn nhiều dung lượng 4G nhất ở lần mở đầu tiên, khi trình duyệt tải hình ảnh, âm thanh và mã về cất trên máy; những lần sau, nếu ứng dụng được làm tốt, nó chỉ trao đổi một lượng nhỏ dữ liệu như tiến độ, bảng xếp hạng. Con số cụ thể khác nhau rất nhiều giữa các ứng dụng, nên cách đáng tin nhất là tự đo trên máy mình. Bài này chỉ cách đo trên iPhone và Android, những thứ thật sự ngốn dữ liệu, và cách dùng thoải mái mà không lo hết gói cước giữa tháng.
Dữ liệu đi đâu khi bạn mở một ứng dụng web
Có thể chia lưu lượng thành ba phần:
- Phần tải một lần: mã chương trình, hình ảnh, mô hình 3D, nhạc nền, hiệu ứng âm thanh. Đây là phần nặng nhất. Ứng dụng làm kỹ sẽ cất phần này vào bộ nhớ của trình duyệt, lần sau mở lại lấy từ máy chứ không tải lại.
- Phần trao đổi khi dùng: lưu tiến độ lên tài khoản, tải bảng xếp hạng, kiểm tra có bản cập nhật không. Phần này thường rất nhỏ, vì chỉ là chữ và số.
- Phần phát trực tiếp: video, nhạc phát từ máy chủ, quảng cáo có video. Đây là phần có thể ngốn dữ liệu không giới hạn, vì càng xem lâu càng tải nhiều.
Một ứng dụng có đồ hoạ 3D có thể nặng hơn nhiều so với một ứng dụng hai chiều đơn giản ở lần tải đầu. Nhưng sau đó, ứng dụng 3D không có video vẫn có thể tốn ít dữ liệu hơn một trang tin tức đầy quảng cáo video. Đừng đánh giá qua vẻ ngoài.
Tự đo: cách chính xác nhất
Hệ điều hành nào cũng ghi lại lượng dữ liệu di động từng ứng dụng đã dùng. Ứng dụng web không có mục riêng: nó được tính vào trình duyệt (Safari, Chrome) hoặc, trên Android, có thể hiện riêng nếu bạn đã cài vào màn hình chính. Tên mục có thể khác tuỳ phiên bản máy.
iPhone
- Mở Cài đặt, chọn Di động (hoặc Dữ liệu di động).
- Kéo xuống cuối, bấm Đặt lại thống kê để đưa bộ đếm về 0.
- Tắt Wi-Fi, mở ứng dụng web và dùng như bình thường khoảng 15–20 phút.
- Quay lại mục Di động, xem con số cạnh Safari. Nếu mở từ màn hình chính, lưu lượng thường vẫn nằm dưới Safari hoặc một mục riêng tuỳ phiên bản iOS.
Android
- Mở Cài đặt, vào Mạng và Internet (Samsung: Kết nối, Sử dụng dữ liệu).
- Chọn Sử dụng dữ liệu di động hoặc Mức sử dụng dữ liệu của ứng dụng.
- Đặt khoảng thời gian là hôm nay, ghi lại con số hiện tại của Chrome và của ứng dụng web nếu nó hiện riêng.
- Tắt Wi-Fi, dùng ứng dụng 15–20 phút, xem lại con số tăng thêm bao nhiêu.
Đo hai lần: lần đầu mở ứng dụng trên máy (tải nhiều), và một lần khác vào hôm sau (chỉ trao đổi). Hai con số này cho bạn biết ứng dụng có cất dữ liệu lại tử tế không. Nếu lần thứ hai vẫn tốn gần bằng lần đầu, ứng dụng đó đang tải lại mọi thứ mỗi lần mở; nên dùng nó khi có Wi-Fi.
Những thứ hay ngốn dữ liệu mà bạn không để ý
| Thủ phạm | Vì sao tốn | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Quảng cáo dạng video | Mỗi quảng cáo là một đoạn video tải mới | Ưu tiên ứng dụng không chèn video quảng cáo; dùng khi có Wi-Fi |
| Thẻ trình duyệt mở sẵn có video | Một số trang tự tải trước video dù bạn không xem | Đóng các thẻ không dùng |
| Lần mở đầu sau khi xoá dữ liệu trình duyệt | Mọi thứ đã cất bị xoá, phải tải lại từ đầu | Hạn chế xoá dữ liệu trang web; nếu phải xoá, mở lại khi có Wi-Fi |
| Bản cập nhật lớn của ứng dụng | Hình ảnh, âm thanh mới được tải về thay bản cũ | Không tránh được, nhưng chỉ diễn ra một lần mỗi đợt cập nhật |
| Mở trong Zalo, Messenger | Trình duyệt thu nhỏ trong ứng dụng nhắn tin có kho riêng, nên có thể tải lại thứ đã cất bên trình duyệt chính | Mở bằng Safari, Chrome hoặc từ màn hình chính |
| Chế độ ẩn danh | Đóng thẻ là xoá sạch, lần sau tải lại từ đầu | Dùng chế độ thường cho ứng dụng hay mở |
Hai dòng cuối là chỗ nhiều người không ngờ. Cùng một ứng dụng, mở từ biểu tượng trên màn hình chính thì nhẹ, mở từ đường dẫn bạn bè gửi trong Zalo có thể nặng như lần đầu.
Tải trước bằng Wi-Fi, dùng bằng 4G
Cách tiết kiệm hiệu quả nhất là để phần nặng được tải khi bạn ở nhà, rồi ra ngoài chỉ tốn phần nhỏ.
- Ở nơi có Wi-Fi, mở ứng dụng bằng trình duyệt chính và thêm vào màn hình chính.
- Mở từ biểu tượng đó, đi qua các phần bạn hay dùng: các màn, các chế độ, các nhân vật. Nhiều ứng dụng chỉ tải phần nào khi bạn vào phần đó.
- Đợi màn hình chờ tải xong hẳn trước khi tắt.
- Từ đó, khi ra ngoài, mở từ biểu tượng trên màn hình chính. Phần đã cất sẽ lấy từ máy.
Các ứng dụng của AppGiaiTri như Chiến Tướng hay Đánh Golf chạy trên trình duyệt và thêm vào màn hình chính được, nên cách làm trên áp dụng trực tiếp. Bạn vẫn cần mạng cho những phần trao đổi với máy chủ như lưu tiến độ lên tài khoản hay bảng xếp hạng, nhưng lượng dữ liệu cho các việc đó nhỏ hơn nhiều so với lần tải đầu.
Bật chế độ tiết kiệm dữ liệu của máy
Cả iPhone và Android đều có công tắc giảm lưu lượng nền. Nó không làm ứng dụng web nhẹ đi khi bạn đang dùng, nhưng hạn chế các ứng dụng khác lén tải ngầm, ví dụ đồng bộ ảnh, tải bản cập nhật.
- iPhone: Cài đặt, Di động, Tuỳ chọn dữ liệu di động, bật Chế độ dữ liệu thấp. Chế độ này có thể làm một số ứng dụng giảm chất lượng video hoặc hoãn đồng bộ.
- Android: Cài đặt, Mạng và Internet, bật Trình tiết kiệm dữ liệu. Bạn có thể cho phép riêng vài ứng dụng được dùng dữ liệu không hạn chế.
Lưu ý: Chrome trên Android từng có chế độ Lite nén trang web, nhưng Google đã bỏ tính năng này từ năm 2022. Nếu bạn đọc hướng dẫn cũ bảo bật Lite mode trong Chrome, mục đó không còn nữa.
Đặt cảnh báo trước khi hết gói
Android cho phép đặt mức cảnh báo và giới hạn dữ liệu theo chu kỳ cước của bạn: vào phần Sử dụng dữ liệu, chọn cài đặt cảnh báo và giới hạn, khai ngày bắt đầu chu kỳ (ngày nhà mạng tính lại gói), rồi đặt mức cảnh báo thấp hơn dung lượng gói một chút. iPhone không có tính năng giới hạn tương tự sẵn trong máy, nhưng ứng dụng hoặc tin nhắn tra cứu của nhà mạng cho biết bạn còn bao nhiêu dung lượng. Nhắn tin kiểm tra định kỳ, hoặc cài ứng dụng của nhà mạng để xem.
Nếu bạn để máy cho trẻ dùng 4G, đặt cảnh báo ở mức thấp còn có thêm lợi ích: bạn biết sớm khi con dùng nhiều bất thường, trước khi hết gói.
Wi-Fi miễn phí ở quán: tiết kiệm nhưng cẩn thận
Dùng Wi-Fi công cộng để tải phần nặng là cách tiết kiệm hợp lý, với vài lưu ý:
- Chỉ dùng mạng của nơi bạn biết rõ, hỏi nhân viên đúng tên mạng. Kẻ gian có thể phát một mạng trùng tên quán.
- Trang web dùng https mã hoá đường truyền, nên người cùng mạng không đọc được nội dung bạn gửi. Nhưng đừng bấm “Cho phép” với bất kỳ cửa sổ nào đòi cài hồ sơ hay chứng chỉ để “vào mạng”.
- Trang đăng nhập của Wi-Fi quán chỉ nên hỏi mật khẩu Wi-Fi hoặc số điện thoại. Không nhập mật khẩu tài khoản nào khác vào đó.
- Khi về nhà, tắt tự động kết nối với mạng công cộng đó để máy không tự nối lần sau.
Câu hỏi thường gặp
Ứng dụng web có tốn dung lượng 4G nhiều hơn ứng dụng tải từ kho không?
Không hẳn. Ứng dụng tải từ kho tốn dữ liệu một lần lúc cài, ứng dụng web tốn ở lần mở đầu tiên. Sau đó, nếu ứng dụng web cất dữ liệu tốt trên máy, mỗi lần dùng chỉ trao đổi một lượng nhỏ như tiến độ và bảng xếp hạng.
Làm sao biết một ứng dụng web đã tốn bao nhiêu dữ liệu?
Trên iPhone, xem mục Di động trong Cài đặt, lưu lượng của ứng dụng web thường tính vào Safari. Trên Android, xem phần Sử dụng dữ liệu, tính vào Chrome hoặc hiện riêng nếu đã cài vào màn hình chính. Đặt lại bộ đếm, dùng 15–20 phút rồi xem con số tăng thêm.
Vì sao mở từ Zalo lại tốn dữ liệu hơn mở từ màn hình chính?
Trình duyệt thu nhỏ trong Zalo, Messenger có kho dữ liệu riêng, không dùng chung với Safari hay Chrome. Vì vậy những gì đã cất ở trình duyệt chính có thể phải tải lại từ đầu khi mở trong ứng dụng nhắn tin.
Có cách nào dùng ứng dụng web mà ít tốn 4G nhất?
Ở nhà có Wi-Fi, mở ứng dụng, thêm vào màn hình chính và đi qua các phần hay dùng để máy cất dữ liệu. Khi ra ngoài, luôn mở từ biểu tượng đó. Hạn chế xoá dữ liệu trang web và tránh chế độ ẩn danh cho ứng dụng hay dùng.
Chrome còn chế độ Lite để tiết kiệm dữ liệu không?
Không. Google đã bỏ chế độ Lite của Chrome từ năm 2022. Thay vào đó, bạn có thể bật Trình tiết kiệm dữ liệu của Android để hạn chế các ứng dụng khác dùng dữ liệu ngầm.
