Kỳ Nhông

Kỳ Nhông đặt trước mặt bạn một chuồng kính trên bàn gỗ: vách đá phía sau, nền cát hay xơ dừa, đá sưởi, hang trốn, đĩa nước và một bóng đèn sưởi treo ở đầu bên trái. Bóng đèn đó tạo ra một dải nhiệt thật — ngay dưới đèn nóng nhất, càng sang phải càng mát, trên đá ấm hơn nền, trong hang râm hơn ngoài. Bé trong chuồng tự sống theo nhu cầu của mình: lạnh thì bò ra đá sưởi, nóng thì chui vào hang mát, khát thì ra đĩa nước, sắp lột da thì vào hang ẩm. Bạn không điều khiển bé. Việc của bạn là dựng chuồng cho đúng và học đọc tập tính.

Một ngày trong chuồng

• Kính nhiệt: bấm để nhuộm nền chuồng từ xanh (mát) tới đỏ (nóng) và hiện thân nhiệt trên đầu bé.
• Ghi sổ tập tính: khi trên đầu bé lóe ngôi sao vàng là bé đang làm một việc đáng ghi — liếm mắt, vẫy đuôi rình mồi, há miệng xả nhiệt, vẫy tay chào, hắt hơi ra muối, ngâm mình. Chạm vào bé (hoặc nút Ghi sổ) đúng lúc để ghi. Tập tính mới kèm một tấm thẻ giải thích.
• Cho ăn bằng nhíp: bấm Gắp dế, rồi bấm Lắc mồi nhè nhẹ, cách nhau nửa giây tới một giây. Bé chú ý dần, vẫy đuôi rồi đớp. Lắc dồn liên tục là bé giật mình; ba lần như vậy dế rơi xổng ra chuồng và bạn phải chạm để bắt lại. Rùa cạn và kỳ nhông xanh ăn rau trong đĩa, tắc kè mào ăn cháo trái cây trên kệ.
• Dọn chuồng: chạm vào phân, đĩa thức ăn thừa, dế xổng để dọn.
• Phun sương, bật tắt đèn, ngâm nước: phun sương tăng độ ẩm và làm ướt hang ẩm; tắt đèn khi trời tối nếu giờ đèn cài sai; ngâm nước ấm giúp rùa cạn uống đủ và giúp bé lột hết lớp da cũ bị dính.
• Khám: chăm sai thì bé mệt chứ không bao giờ chết. Bấm Khám, đọc dấu hiệu (mắt trũng, râu sẫm, há miệng thở dồn, da cũ bó ngón…) rồi chọn đúng nguyên nhân để chữa.

Bốn chế độ

Một ngày nhanh

Hai mươi bốn giờ trôi trong 36 giây, chuồng đã bày sẵn. Ghi càng nhiều tập tính, cho ăn càng gọn thì điểm càng cao. Đây là chế độ có bảng xếp hạng chính.

Hành trình 12 chặng

Mỗi chặng thêm một điều mới: dải nhiệt, cho ăn lúc chạng vạng, góc vệ sinh, lột da và hang ẩm, rồng Úc cần UVB, giờ đèn, rùa cạn ngâm nước, đêm đông miền Bắc cần đèn gốm, tắc kè mào sợ nóng, kỳ nhông xanh cần cùng lúc nóng – ẩm – UVB, bày chuồng với ngân sách eo hẹp và cuối cùng là phòng khám nhỏ. Một sao là mở chặng sau và mở loài mới.

Thử thách hôm nay

Mỗi ngày một loài, một mùa, một sự cố chung cho mọi người: dế xổng, đợt rét, nắng nóng, cháy bóng đèn hay mùa lột da. Tự bày chuồng trong cùng ngân sách rồi so điểm.

Chuồng nhà

Có một sao ở chặng đầu là có chuồng riêng; nhiều sao hơn mở thêm tới ba chuồng. Mùa trong chuồng nhà chạy theo tháng thật, nên mùa đông phải nghĩ tới sưởi đêm, mùa nồm phải coi chừng quá ẩm.

Mẹo lên tay

• Đặt đá sưởi ngay dưới đèn, hang ở cả hai đầu, đĩa nước bên đầu mát.
• Tắc kè da báo ngủ ngày là bình thường; cho ăn sau khi trời tối. Rồng Úc thì cho ăn khi đã sưởi ấm buổi sáng.
• Không mua nhiệt ẩm kế thì không có số và không có Kính nhiệt — rẻ hơn nhưng phải đoán qua tập tính.
• Giờ đèn 10–12 tiếng là vừa; bật cả đêm là bé mất ngủ.

Kỳ Nhông chỉ giới thiệu các loài nuôi cảnh nhân giống trong nuôi nhốt. Chỉ mua ở nơi có giấy tờ hợp pháp, không bắt ngoài tự nhiên. Ứng dụng dạy chăm sóc phổ thông, không thay bác sĩ thú y có khám bò sát.