Vườn Tược

Vườn Tược là một mảnh vườn cây ăn trái miền Tây nhìn cắt ngang: bên trái là sông, kế đó là cống, rồi mương và liếp xen nhau, cây đứng trên liếp. Mọi việc trong vườn xoay quanh con nước — sông lên xuống hai lần mỗi ngày, quanh mùng 1 và rằm là nước rong (lớn), quanh mùng 8 và 23 là nước kém.

Cống ba nấc

• Lấy nước vào: nước chỉ chảy vào khi mặt sông cao hơn mương.
• Xả nước ra: nước chỉ chảy ra khi sông thấp hơn mương.
• Đóng cống: giữ nguyên nước trong mương.

Mực mương nên ở khoảng giữa. Quá mặt liếp là rễ ngập úng — sầu riêng và mít chết rất nhanh. Cạn lâu ngày thì cây khát, lá vàng dần.

Đọc lịch con nước

Dải lịch phía trên cho thấy 20 ngày tới: mỗi cột là khoảng nước lên xuống trong ngày, màu là độ mặn của sông (xanh ngọt, vàng lợ, cam mặn, đỏ rất mặn). Vạch đỏ là mặt liếp, vạch vàng là mức nước đủ cho ghe ra rạch. Mùa khô, mặn xâm nhập mạnh nhất quanh tháng 3–4 và theo con nước rong; ngày nước kém thường ít mặn hơn. Đa số cây ăn trái chỉ chịu nước dưới khoảng 1‰, dừa chịu mặn khá hơn.

Các chế độ

14 chương

Mỗi chương dạy một kỹ thuật nhà vườn, đạt 1 sao để mở chương sau:

1. Con nước đầu mùa — lấy nước, giữ nước, hái xoài.
2. Ruồi vàng — bao trái khi trái còn non.
3. Ghe theo con nước — chở ghe ra chợ ngày nước lớn, trước khi trái héo.
4. Ong về vườn — đặt thùng ong cạnh cây đang trổ hoa.
5. Mặn về — đóng cống khi sông mặn, lấy nước những ngày xanh.
6. Nước nổi — xả mương lúc ròng, bơm khi nước tràn bờ bao.
7. Xiết nước — rút cạn mương vài tuần rồi lấy nước lại, sầu riêng ra hoa nghịch vụ.
8. Thụ phấn đêm — hoa sầu riêng nở về tối, chạm từng hoa để quét phấn.
9. Khoanh gốc — xoài, nhãn ra hoa trái vụ, nhưng cây yếu đi.
10. Mùa giông — cây ghép hay cây chiết, chằng chống trước giông.
11. Thương lái đặt cọc — giá chắc hay tự chở ra chợ.
12. Vú sữa đón Tết — bao trái, hái đúng lúc rộ cuối năm.
13. Năm hạn mặn — trữ đầy mương từ sớm, phủ gốc giữ ẩm.
14. Cả năm miệt vườn — đủ mọi mùa trong một năm.

Vườn hôm nay

Mỗi ngày một mảnh vườn, cùng con nước, cùng giá cho mọi người. Tiền lời cuối vụ lên bảng xếp hạng tháng. Ghé mỗi ngày để giữ chuỗi.

Vườn nhà

Mở sau chương 2. Mỗi lượt là một năm; cây lớn thêm qua từng năm. Đầu năm trồng cây vào ô trống, sắm máy bơm, đắp bờ bao cao hơn. Cây ghép có rễ cọc nên đứng chắc; cây chiết rẻ, ra trái sớm nhưng rễ cạn dễ đổ khi giông; măng cụt trồng hạt phải 7–8 năm mới có trái.

Mẹo lên tay

• Chạm vào cây để xem tình trạng, bao trái, khoanh gốc, chằng chống; cây chín có viền vàng — chạm là hái.
• Chạm mặt liếp để đặt thùng ong hoặc phủ gốc.
• Trái chín chỉ đợi chừng hai tuần. Khi sắp chín, đừng tua nhanh.
• Giá nghịch vụ cao hơn hẳn thuận vụ. Muốn sầu riêng ra hoa sớm, xiết nước đủ ngày rồi lấy nước lại một lượt.
• Bưởi để lâu trên ghe vẫn tươi; sầu riêng, chôm chôm héo nhanh — chở đi sớm.
• Mùa mưa, nước mưa cũng làm mương đầy: nhớ xả bớt lúc nước ròng.